Znak wartości niewymienialny na towar pieniężny i nie posiadający, praktycznie biorąc, żadnej wartości substancjonalnej. Ekonomiczna istota pieniądza papierowego zawiera się w niezależności jego wartości nominalnej od wartości jego materiału. Możliwość niepokrywania się wartości nominalnej pieniądza z wartością materiału pieniężnego wystąpiła z chwilą pojawienia się. monet. Monety w obiegu ścierają .się, ich faktyczna zawartość kruszcowa staje się mniejsza od zawartości na nich wypisanej, wartość nominalna, imienna, wg której obiegają na terytorium danej władzy pieniężnej, przewyższa ich wartość realną. ?Skoro obieg pieniężny sam oddziela realną zawartość monety od jej zawartości nominalnej, jej byt kruszcowy od jej bytu funkcjonalnego, kryje on w sobie możliwość zastąpienia pieniądza kruszcowego w jego funkcjach monetarnych przez znaki z innego materiału lub symbole”. Możliwość tą wykorzystuje państwowa władza pieniężna i ?psuje” monety, czyli obniża ich zawartość kruszcową nie zmieniając dotychczasowej wartości nominalnej. Ukoronowaniem tego procesu staje się wypuszczenie pieniądza papierowego, w którym oderwanie pieniądza od towaru pieniężnego, jego wartości nominalnej od wartości materiału pieniężnego, dochodzi do ostatecznych granic.
